Jak dobrać rozmiar stołu do jadalni?

Rozmiar stołu do jadalni wynika z jednego przelicznika - na każdą osobę przypada minimum 60 cm szerokości blatu i 40 cm głębokości nakrycia. Stół dla 4 osób potrzebuje co najmniej 120 cm długości, dla 6 osób 180 cm, a dla 8 osób 240 cm. Te wartości to punkt wyjścia, od którego zależy wszystko inne - kształt blatu, wolna przestrzeń w pomieszczeniu i to, czy po rozłożeniu stołu wciąż da się swobodnie poruszać po jadalni.

Czego dowiesz się z lektury?

• Jedna osoba potrzebuje przy stole prostokąta o wymiarach 60 na 40 cm. 60 cm to minimalna szerokość, przy której nakrycia sąsiednich osób się nie stykają, a 40 cm głębokości mieści talerz obiadowy, sztućce i kieliszek. W standardzie komfortowym te wartości rosną do 70 na 45 cm, i właśnie różnica między minimum a komfortem decyduje, czy przy stole 160 cm siądzie sześć osób ciasno, czy cztery wygodnie.
• Odstęp między krawędzią blatu a ścianą to trzy różne wartości, nie jedna. Samo odsunięcie krzesła wymaga 60-75 cm, przejście za plecami siedzącego 90 cm, a przejście obok szafki, którą trzeba otwierać, 110-120 cm. Od tego, co stoi za krzesłem, zależy, ile metrów kwadratowych pochłonie stół z otoczeniem.
• Przy stole okrągłym miejsca liczy się po obwodzie, nie po średnicy. Stół o średnicy 120 cm ma obwód około 377 cm, co w rachunku daje 6 miejsc, a w praktyce 4-5. Powyżej średnicy 150 cm środek blatu staje się nieosiągalny z każdego miejsca, więc sam rozmiar stołu nie wystarczy, żeby ocenić jego funkcjonalność.

Przeczytaj również

• Jak dobrać stół do salonu? Kilka praktycznych porad
• Jaki stół do małego salonu wybrać?
• Krzesła do jadalni - jakie wybrać? Tapicerowane, drewnianie, metalowe?

Ile miejsca potrzebuje jedna osoba przy stole?

Podstawa całego rachunku to prostokąt nakrycia, czyli obszar blatu, jaki zajmuje jedno miejsce. W ergonomii projektowania wnętrz przyjmuje się dwie wartości szerokości - minimalną i komfortową.

Szerokość minimalna wynosi 60 cm na osobę. Wynika z przeciętnego rozstawu ramion dorosłego człowieka z niewielkim zapasem na ruchy łokci przy jedzeniu. Przy 60 cm nakrycia sąsiednich osób nie zachodzą na siebie, ale siedzący czują bliskość sąsiada.

Szerokość komfortowa to 70 cm na osobę. Przy tym wymiarze między nakryciami zostaje pas wolnego blatu, do którego nie sięgają ani talerze, ani łokcie. To standard stosowany przy projektowaniu jadalni w restauracjach i w publikacjach o projektowaniu mebli.

Różnica między 60 a 70 cm na osobę decyduje o codziennym użytkowaniu stołu. Przy blacie o długości 160 cm i standardzie minimum zmieszczą się po trzy osoby na każdym dłuższym boku, czyli sześć łącznie bez miejsc u szczytu. Przy standardzie komfortowym ten sam blat pomieści dwie osoby na bok, czyli cztery. To najczęstsza przyczyna rozczarowania po zakupie - kalkulacja oparta na minimum daje więcej miejsc, ale mniej wygody.

Ile blatu zajmuje jedno nakrycie w głąb?

Głębokość nakrycia, czyli to, ile centymetrów od krawędzi stołu sięga talerz jednej osoby, wynosi od 35 do 40 cm. W tych granicach mieści się talerz płaski o średnicy 26-28 cm, sztućce ułożone po bokach i kieliszek za talerzem.

Żeby dwie osoby siedzące naprzeciwko siebie miały wygodnie, blat musi pomieścić dwa nakrycia i strefę środkową na półmiski, serwetnik albo dekoracje. Dlatego minimalna użyteczna szerokość stołu prostokątnego to 80 cm (dwa razy po 35 cm i 10 cm na środek), a typowa 90 cm. Prostokątne stoły do jadalni opisane niżej mają szerokość blatu 89-90 cm, co dobrze wpasowuje się w ten zakres.

Ile osób zmieści się przy stole? Tabela wymiarów

Poniższa tabela opiera się na wymiarach z kart produktów stołów rozkładanych dostępnych w ExitoDesign. Liczbę osób obliczono przy szerokości 60 cm na osobę, bez miejsc u szczytu. Miejsca u szczytów dodają 1-2 osoby, o ile szerokość blatu wynosi co najmniej 80 cm.

Rachunek wygląda tak. Przy stole prostokątnym o długości 160 cm i standardzie 60 cm na osobę mieszczą się dwa razy po dwie osoby na dłuższych bokach, plus opcjonalnie po jednej osobie u każdego szczytu (przy szerokości blatu 89-90 cm). Po rozłożeniu do 240 cm dłuższe boki pomieszczą po cztery osoby.

Stół rozkładany NERON 160-240 cm ceramiczny czarnySprawdź w sklepie

Stół PAOLO zasługuje na osobne wyjaśnienie, bo rozkłada się z okrągłego o średnicy 100 cm do owalnego o długości 260 cm dzięki czterem wkładkom po 40 cm, przechowywanym poza stołem. W formie złożonej to kompaktowy stół dla 4 osób. Po pełnym rozłożeniu zachowuje się jak duży stół owalny.

Ile miejsca zostawić między stołem a ścianą?

Odstęp od ściany to wartość, która pochłania więcej metrów kwadratowych niż sam stół. Polskie poradniki podają zwykle jedną liczbę. W ergonomii projektowania wnętrz stosuje się trzy różne wartości, zależne od tego, co znajduje się za plecami siedzącego.

Wariant 1 - samo odsunięcie krzesła, nikt za nim nie przechodzi. Minimalna odległość od krawędzi blatu do ściany to 60-75 cm. To wystarcza, żeby odsunąć krzesło i usiąść, ale przejście za plecami siedzącego jest niemożliwe bez proszenia go o wstanie.

Wariant 2 - za krzesłem jest ciąg komunikacyjny, ktoś przechodzi. Potrzeba 90 cm od krawędzi blatu do przeszkody. Przy tym wymiarze osoba przechodząca mieści się za plecami siedzącego bez kontaktu z oparciem krzesła.

Wariant 3 - za plecami siedzącego stoi szafka, kredens albo komoda z drzwiczkami. Do odległości przejścia trzeba doliczyć głębokość otwartych drzwiczek, co daje 110-120 cm od krawędzi blatu do frontu mebla. Bez tego marginesu otwieranie szafki przy zajętym stole wymaga proszenia gości o przesunięcie krzeseł.

W praktyce stół o wymiarach 160 na 90 cm (złożony NALI lub NERON) wymaga w pomieszczeniu strefy od 280 do 400 cm szerokości, w zależności od tego, co stoi po bokach. Jeżeli mierzysz jadalnię przed zakupem, odejmij od szerokości pokoju potrzebne odstępy i dopiero to, co zostanie, jest szerokością blatu, na którą możesz sobie pozwolić.

Jak liczyć miejsca przy stole okrągłym?

Przy stole prostokątnym dzielisz długość boku przez szerokość na osobę. Przy stole okrągłym rachunek jest inny, bo miejsca rozmieszczają się po obwodzie, a nie wzdłuż prostej krawędzi. Wzór jest prosty - obwód (π × średnica) podzielony przez szerokość miejsca na osobę.

Stół o średnicy 100 cm (PAOLO w formie złożonej) ma obwód około 314 cm. Przy 60 cm na osobę to 5 miejsc matematycznie, ale w praktyce 4, bo krzesła potrzebują miejsca na nogi i oparcia. Stół o średnicy 120 cm (TILO) ma obwód około 377 cm, czyli 6 miejsc w rachunku, a wygodnie 4-5.

Stół rozkładany TILO 120-160 cm dąb naturalnySprawdź w sklepie

Okrągły stół zajmuje przy tym mniej miejsca niż prostokątny przy tej samej liczbie osób, bo nie ma narożników wystających poza obrys krzeseł. Dla 4 osób stół okrągły o średnicy 100-120 cm potrzebuje mniej powierzchni podłogi niż prostokątny 120 na 80 cm z odstępami po bokach.

Jest jednak górna granica sensownej średnicy. Powyżej 150 cm talerze i dania postawione na środku blatu stają się nieosiągalne z miejsc przy krawędzi, bo odległość od brzegu do środka przekracza zasięg ręki (około 60-70 cm). Przy średnicy 180 cm i więcej środkowa część blatu jest martwa, a domownicy przestają podawać sobie dania bez wstawania. Dlatego bardzo duże stoły okrągłe sprawdzają się raczej na spotkaniach, gdzie jedzenie jest podawane indywidualnie, niż przy rodzinnych obiadach z półmiskami na środku.

Jaka jest odpowiednia wysokość stołu do jadalni?

Standardowa wysokość blatu stołu jadalnianego mieści się w przedziale 74-76 cm. Wynika z proporcji ciała dorosłego człowieka i pozwala utrzymać wygodną pozycję ramion podczas jedzenia - łokcie powinny znajdować się mniej więcej na poziomie blatu, a nie powyżej niego.

Między siedziskiem krzesła a blatem stołu powinno pozostać około 28-30 cm. Przy mniejszej różnicy kolana mogą dotykać spodu blatu, przy większej trzeba unosić ramiona, co męczy barki.

Modele z tabeli powyżej mają wysokość od 75 do 80 cm. TILO (75 cm), NALI (75,5 cm) i DEN (76 cm) mieszczą się w standardowym przedziale i pasują do krzeseł z siedziskiem na wysokości 45-48 cm. PAOLO ma 78 cm, a NERON 80 cm, czyli 4 cm powyżej standardu. Przy tych dwóch modelach warto dobrać krzesło z wyższym siedziskiem, żeby zachować prawidłową różnicę poziomów.

Jak dopasować krzesło do wysokości stołu?

Od wysokości blatu odejmij 28-30 cm - wynik to pożądana wysokość siedziska krzesła. Dla stołu o wysokości 76 cm (DEN) to siedzisko na 46-48 cm, dla stołu o wysokości 80 cm (NERON) siedzisko na 50-52 cm. Krzesło PANKO z siedziskiem na 48 cm pasuje więc do stołów o wysokości 76-78 cm, czyli dobrze łączy się z modelem DEN.

Krzesło tapicerowane obrotowe pikowane PANKO tkanina beżowe 920-01Sprawdź w sklepie

Tapicerowane siedzisko ugina się pod ciężarem ciała o 1-2 cm w porównaniu z twardym drewnem. Jeżeli mieszasz krzesła z różnych źródeł, mierz wysokość siedziska w stanie obciążonym, nie na pustym krześle.

Stół z krzesłami z jednej marki - co daje taki zestaw?

Kupując stół z krzesłami do kuchni albo jadalni od jednego producenta, masz pewność, że wysokości są dopasowane fabrycznie. Stół i krzesła z jednej marki eliminują ryzyko, że siedzisko okaże się za niskie lub za wysokie. Przy oddzielnym kompletowaniu trzeba każdą parę przeliczać samodzielnie.

W ofercie ExitoDesign stół rozkładany z krzesłami można złożyć z modeli tej samej marki. Stół DEN o wysokości 76 cm pasuje do krzesła PANKO (siedzisko 48 cm, różnica 28 cm), a pełen wybór krzeseł do jadalni pozwala dopasować wymiar, materiał i kolorystykę do konkretnego stołu.

Stół rozkładany DEN 180-260 cm ceramiczny kaszmirowySprawdź w sklepie

Mechanizmy rozkładania, materiały blatów i dobór stołu do stylu salonu to osobny temat, który omawia artykuł o wyborze stołu rozkładanego do salonu.

Co się zmienia przy stole rozkładanym?

Stół rozkładany ma dwie długości - złożoną i rozłożoną. Przy planowaniu jadalni liczy się ta większa, bo to ona określa maksymalną strefę zajętą przez mebel. Jeżeli rozłożony stół nie mieści się w pomieszczeniu z zachowaniem odstępów od ścian, rozkładanie go na większą liczbę gości będzie wymagało przestawiania innych mebli.

Szerokość blatu pozostaje taka sama niezależnie od tego, czy stół jest złożony, czy rozłożony. NALI ma 90 cm szerokości zarówno przy 160, jak i przy 240 cm długości. To szerokość decyduje o tym, czy u szczytu stołu zmieści się dodatkowa osoba, i o tym, ile blatu zabiera głębokość jednego miejsca.

Przy stole rozkładanym planuj pomieszczenie pod wymiar rozłożony, a korzystaj z niego na co dzień w wersji złożonej. Dzięki temu 160 cm blatu obsługuje codzienne posiłki rodziny, a 240 cm po rozłożeniu spotkania świąteczne bez dostawiania stolików z innych pokoi.

Dobierz stół do jadalni w trzech pomiarach

Dobór rozmiaru stołu do jadalni sprowadza się do trzech liczb - 60 cm szerokości na osobę, 40 cm głębokości nakrycia i 90-120 cm odstępu od krawędzi blatu do ściany. Pomnożone przez liczbę domowników i zestawione z wymiarami pomieszczenia, dają odpowiedź na pytanie, jaki stół się zmieści i ile osób przy nim usiądzie.

Wymiary stołów z oferty ExitoDesign, od kompaktowego TILO (120-160 cm) przez NALI i NERON (160-240 cm) po duży DEN (180-260 cm), pokrywają potrzeby jadalni od 4 do 10 osób. Wszystkie modele znajdziesz w kategorii stołów rozkładanych, a stoły rozkładane prostokątne mają osobną podstronę z pełnymi specyfikacjami.

Zmierz jadalnię, policz domowników i sprawdź, co stoi za planowanymi miejscami do siedzenia. Dopiero wtedy wybieraj wymiar blatu. Jeżeli potrzebujesz pomocy w doborze, zespół ExitoDesign jest dostępny pod numerem 885 520 521 i pod adresem dobramarka@exitodesign.pl.